E-Ticaret Sitesi Kurmak İçin Gerekenler: Site Açmaktan Satışa Hazır Olmaya

Bir alan adı almak, altyapı seçmek ve ürünleri yüklemek siteyi açmanıza yardımcı olur. Satışa hazır olmak ise tahsilatın, teslimatın, belge düzeninin, müşteri iletişiminin ve sipariş operasyonunun birlikte çalışmasını gerektirir. Bu rehber, hangi parçaların sizin modelinizde gerekli olduğunu ve onları hangi sırayla hazırlamanız gerektiğini anlatır.

E-Ticaret Sitesi Kurmak İçin Ne Gerekir?

Kısa cevap: Bir e-ticaret sitesini teknik olarak açmak için alan adı, bir e-ticaret altyapısı, ürün kayıtları ve bir ödeme yöntemi yeterlidir. Satışa hazır olmak için ise bu parçaların arkasında çalışan bir düzen gerekir: ödemenin doğru hesaba geçtiğinin kontrolü, siparişin zamanında paketlenmesi, faturanın doğru kesilmesi, iadenin yönetilmesi ve müşterinin sorusuna cevap verecek birinin olması.

Aşağıdaki tablo bu iki seviyeyi yan yana koyar:

"Site açmak için" sütunu yalnızca teknik minimumu gösterir. Bu sütunun tamamlanmış olması, işletmenin yasal olarak satışa uygun olduğu ya da ticari olarak satış yapabileceği anlamına gelmez. Vergi kaydı, tüketici mevzuatı ve kişisel veriler gibi yükümlülükler, sitenin teknik olarak çalışmasından bağımsızdır. Rehberin geri kalanı sağ sütuna nasıl ulaşılacağını anlatıyor.

Önce Ürün ve Satış Modelini Belirleyin

Altyapı, ödeme ya da kargo kararlarının neredeyse tamamı tek bir sorunun cevabına bağlıdır: Ne satıyorsunuz ve kime? Bu soru netleşmeden alınan teknik kararlar sonradan ya gereksiz pahalı çıkar ya da yetersiz kalır.

Başlamadan önce şu soruları yazılı olarak cevaplayın:

• Ne satılıyor? Ürün sayısı, varyasyon yapısı (beden, renk, ölçü), raf ömrü, kırılganlık ve ağırlık gibi özellikler; altyapıdan paketlemeye kadar her şeyi etkiler.
• Kime satılıyor? Hedef müşterinin kim olduğu, hangi cihazdan alışveriş yaptığı ve hangi ödeme yöntemini beklediği.
• Neden sizden satın alınacak? Fiyat, uzmanlık, hız, ürün çeşidi, hizmet ya da marka. Bu cevap yoksa site açılır ama ziyaretçiyi ikna edecek bir şey olmaz.

B2C mi, B2B mi? Tüketiciye satışta kartla anında ödeme, cayma hakkı, kısa teslim süresi ve mobil deneyim öne çıkar. İşletmeye satışta ise bayiye özel fiyat, minimum sipariş, vadeli ödeme ve cari hesap gibi ihtiyaçlar vardır. İki modeli birlikte yürütecekseniz altyapının ikisini ayrı yönetebilmesi gerekir.

Fiziksel mi, dijital mi? Fiziksel ürün; stok, paketleme, kargo ve iade operasyonu demektir. Dijital ürün ise otomatik teslimat, erişim yönetimi ve cayma hakkı istisnalarının doğru kurgulanmasını gerektirir. Randevulu hizmet ve abonelik de kendi kurallarıyla gelir.

Kendi site mi, pazaryeri mi? Pazaryerleri hazır trafik ve güven sunar; karşılığında komisyon ödersiniz ve müşteri verisine sınırlı erişirsiniz. Kendi site marka ve marj üzerinde kontrol sağlar ama trafiği siz getirirsiniz. Hibrit yapıda stok ve siparişin hangi kanaldan yönetileceği baştan belirlenmelidir.

Bu bölümün çıktısı tek bir zincir olmalıdır:

Ürün → müşteri → kanal → teslimat → sipariş ekonomisi

Sipariş ekonomisi; bir siparişten ürün maliyeti, ödeme komisyonu, kargo, paketleme, iade payı ve müşteri edinme maliyeti düşüldükten sonra ne kaldığıdır. Bu hesap ilk günden pozitif olmak zorunda değildir, ama bilinmesi gerekir.

Destory Notu

E-ticaret projelerinde ilk görüşmede altyapı sorusuna geçmeden önce bu zinciri birlikte çıkarıyoruz. Zincirin bir halkası belirsizse, o noktada alınan teknik karar genellikle ilk revizyonda değişiyor.

Vergisel Yapı, Alan Adı ve İşletme Sahipliğini Netleştirin

Vergisel yapı

E-ticaret ticari bir faaliyettir ve satış yapan kişi ya da işletmenin vergisel durumu baştan netleşmelidir. Ancak "e-ticaret yapan herkes şirket kurmalıdır" diye genel bir kural yoktur. Doğru yapı; satışın ölçeğine, satan kişinin mevcut durumuna ve satılan ürünün türüne göre değişir:

• Mevcut bir işletmeniz varsa, e-ticaret çoğu durumda bu işletmenin yeni bir satış kanalı olarak kurgulanabilir. Faaliyet kodlarının ve kayıtların yeni kanala uygun olup olmadığı kontrol edilmelidir.
• Yeni başlıyorsanız, şahıs işletmesi ile sermaye şirketi (limited ya da anonim) arasındaki seçim; vergi yükü, sorumluluk, ortaklık yapısı ve büyüme planına göre yapılır. Biri diğerinden her durumda daha doğru değildir.
• Bazı özel durumlarda vergi mevzuatında tanımlı muafiyetler bulunabilir. Örneğin evde üretilen belirli el emeği ürünlerin internet üzerinden satışı için Gelir Vergisi Kanunu'nda koşullu bir esnaf muafiyeti düzenlenmiştir. Bu muafiyetin kapsamı dar, koşulları ve tutar sınırı dönemsel olarak güncellenir; uygulanabilir olup olmadığı tek tek değerlendirilmelidir.

Bu karar yalnızca vergi açısından önemli değildir. Ödeme kuruluşları, bankalar ve pazaryerleri başvuruda genellikle işletme ve vergi bilgisi ister; vergisel yapı netleşmeden ödeme başvurusu çoğu zaman tamamlanamaz. Bu adım altyapı seçiminden önce mali müşavirle netleştirilmelidir.

Alan adı ve hesap sahipliği

Alan adı ve kritik hesaplar işletmenin kontrolünde olmalıdır. Sık karşılaşılan bir sorun, alan adının ya da panel hesabının ajansın veya bir çalışanın kişisel hesabına kayıtlı olmasıdır; ilişki bittiğinde erişim de gider. Baştan sabitlenmesi gerekenler:

• Alan adı, altyapı, ödeme, kargo, analytics ve reklam hesapları işletme adına ve kurumsal bir e-posta ile açılsın.
• İki adımlı doğrulama ve kurtarma bilgileri işletmenin kontrolündeki kanallara tanımlansın; ajans veya geliştiriciye ayrı kullanıcı yetkisi verilsin.
• Yenileme tarihleri ve takip sorumlusu yazılı olsun.

Marka tescili uzun vadede değerli bir korumadır, ancak bir e-ticaret sitesini açmak için zorunlu bir ön koşul değildir. Marka adını kullanmaya başlamadan önce benzer bir tescil olup olmadığına bakmak ise sonradan isim değiştirmek zorunda kalma riskini azaltır.

E-Ticaret Altyapısını İhtiyaca Göre Seçin

Altyapı seçimi çoğu zaman tema görüntüsüne ya da paket fiyatına bakılarak yapılır. Oysa tema sonradan değiştirilebilir; altyapının ürün, stok ve sipariş verisini nasıl yönettiği ise kolay değişmez. Karşılaştırmayı şu kriterlerle yapın:

Bu kriterlerin ağırlığı işletmeye göre değişir. Fiyat karşılaştırmasını da paket bedeliyle sınırlamayın; komisyonlar, eklentiler, entegrasyonlar ve operasyon maliyeti birlikte hesaplandığında sıralama sıklıkla değişir. Bu karşılaştırmayı 12 aylık bir modelde yapmak için ilk yıl toplam sahip olma maliyeti rehberindeki çalışma tablosunu kullanabilirsiniz. Adayları bu kriterlerle sistematik biçimde karşılaştırmak için de e-ticaret altyapısını nasıl seçeceğinizi adım adım anlattığımız rehbere bakabilirsiniz. Hazır bir altyapının yetip yetmeyeceğinden emin değilseniz, hazır altyapı ile özel yazılım arasındaki model kararını da ayrıca değerlendirebilirsiniz.

Ödeme ve Teslimat Akışını Hazırlayın

Ödeme ve tahsilat

Türkiye'de online kart tahsilatı için tek bir yol yoktur. Bankanın sanal POS hizmeti, lisanslı bir ödeme kuruluşunun altyapısı ya da bunların birlikte kullanımı mümkündür. Havale/EFT, kapıda ödeme veya B2B'de cari hesapla çalışma da modele göre tercih edilebilir. Ödeme hizmeti sunan bir kuruluşla çalışmadan önce, kuruluşun TCMB'nin ödeme kuruluşları listesinde faaliyet izninin bulunup bulunmadığını kontrol etmek iyi bir başlangıçtır.

Başvuru koşulları sağlayıcıya göre değişir. İstenen belgeler, ürün kategorisine göre ek inceleme, komisyon oranları, paranın hesaba geçme süresi ve teminat talebi gibi konular her kuruluşta farklı olabilir. Bu nedenle başvurudan önce koşulları yazılı olarak karşılaştırın. Komisyon, valör, iade ve entegrasyon koşullarını aynı matriste ele alarak işletmenize uygun sanal POS modelini seçmek için ayrı rehberimizi kullanabilirsiniz.

Entegrasyon tamamlandıktan sonra "ödeme alınıyor" görmek yeterli değildir. Canlıya çıkmadan önce şu senaryoları gerçek kartla ve küçük tutarlarla test edin:

• Başarılı ödeme: Sipariş doğru durumla oluşuyor mu, müşteriye ve size bildirim gidiyor mu?
• Başarısız ödeme: Müşteri anlaşılır bir mesaj görüyor mu, sepet kaybolmadan tekrar deneyebiliyor mu?
• İptal: Kargoya verilmeden iptal edilen siparişte tutar karta doğru şekilde geri dönüyor mu?
• İade: Kısmi ve tam iadede tutar, stok ve sipariş durumu birlikte güncelleniyor mu?
• Hesaba geçen tutar: Komisyon ve kesintiler düşüldükten sonra hesaba geçen tutar, beklediğiniz tutarla eşleşiyor mu?

Son madde çoğu zaman atlanır ve ilk ayın sonunda muhasebe tarafında fark olarak ortaya çıkar.

Kargo ve teslimat

Teslimat gereksinimi ürün türüne göre değişir:

• Fiziksel ürün: Kargo firması, desi ve bölgeye göre maliyet, paketleme malzemesi, teslim süresi, takip numarasının müşteriye iletilmesi ve iade gönderisinin nasıl yapılacağı netleşmelidir.
• Dijital ürün: Kargo yoktur ama teslimatın otomatik ve güvenilir olması, erişim bilgisinin doğru kişiye gitmesi ve teslimin kayıt altına alınması gerekir.
• Hizmet, randevu veya yerel teslimat: Kendi kuryeniz, mağazadan teslim ya da randevu takvimi gibi farklı modeller kendi akışını gerektirir.

Başlangıçta anlaşmalı kargo sözleşmesi şart değildir; düşük hacimde entegre kargo seçenekleri yeterli olabilir. Önemli olan, kargo maliyetinin fiyata doğru yansıması ve gösterilen teslim süresinin gerçekçi olmasıdır.

ETBİS, Mesafeli Satış ve E-Belge Yükümlülüklerini Kontrol Edin

Bu bölüm, başlıca yasal ve vergisel yükümlülükleri bir arada toplar. Yükümlülükler satış kanalına, müşteri tipine ve mükellefiyet durumuna göre değişir. Aşağıdakileri bir kontrol listesi olarak okuyun; kesin uygulamayı mali müşaviriniz ve gerekiyorsa hukuk danışmanınızla doğrulayın.

ETBİS kaydı hangi satış kanallarında gerekir?

Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi, kısaca ETBİS, Ticaret Bakanlığının elektronik ticaret faaliyetlerine ilişkin kayıt ve bildirim sistemidir. Bir işletmenin kayıt yükümlülüğünü değerlendirirken yalnız "internetten satış yapıyor" açıklaması yeterli değildir. Siparişin veya sözleşmenin hangi elektronik ortamda oluştuğuna ve işletmenin hangi rolde faaliyet gösterdiğine bakılır.

Site açılışında ilk iş, satış kanallarını ayrı ayrı yazmaktır. Kendi siteniz, mobil uygulamanız, Türkiye'de yerleşik pazaryeri ve yurt dışında yerleşik aracı hizmet sağlayıcı aynı kapsamla değerlendirilmez. Bir kanaldaki istisna, işletmenin diğer kanalındaki yükümlülüğü ortadan kaldırmaz.

Kayıt kapsamını kanalınıza göre belirleyin

Bakanlığın açıklamasına göre kendisine ait elektronik ticaret ortamında faaliyet gösteren hizmet sağlayıcılar ve aracı hizmet sağlayıcılar, faaliyete başlamadan önce kayıt olur. Yurt içindeki aracı hizmet sağlayıcılar üzerinden satış yapanların ise bu faaliyet bakımından kayıt ve bildirim yükümlülüğü bulunmadığı belirtilir.

Yurt içinde yerleşik olup yurt içinde elektronik ticaret faaliyetinde bulunmamakla birlikte, yurt dışında yerleşik bir aracı hizmet sağlayıcı üzerinden sözleşme yapan veya sipariş alan hizmet sağlayıcılar da kayıt kapsamındadır. Bu koşullar korunmadan yalnız "yurt dışına satış yapıyorum" ifadesinden sonuç çıkarılmamalıdır. Ticaret Bakanlığı kapsam açıklamaları

Kayıt için hangi bilgiler hazırlanır?

İşletme bilgileriyle birlikte faaliyet gösterilen alan adı veya mobil uygulama bilgileri hazırlanmalıdır. Tacirler için MERSİS ve vergi kimlik bilgileri, esnaf ve sanatkârlar için ilgili kimlik ve vergi bilgileri kullanılır. Başvuru, işletmenin yetkili kişi ve kayıt yapısıyla uyumlu yürütülmelidir. Bakanlığın ETBİS bilgi sayfası

Bildirimlerde faaliyet ve ürün/hizmet türleri, ödeme yöntemleri, hizmet alınan banka veya ödeme kuruluşları, kargo ve altyapı sağlayıcıları gibi bilgiler yer alabilir. Veri tabanının bulunduğu yer, üretim/depo adresleri ve uygulanabilir sınır ötesi ticaret bilgileri de kontrol edilmelidir. Bu listeyi site projesinin veri ve hizmet envanteriyle birlikte hazırlayın. ETBİS resmi kayıt eğitimi

Kayıt ile dönemsel bildirimi ayırın

Her satıcıya aynı aylık raporlama görevini yüklemeyin. ETBİS'in resmi SSS sayfasında yalnız yurt dışındaki siteler üzerinden satış veya rezervasyon alan hizmet sağlayıcılar için yıllık sınır ötesi işlem bildirimi ayrıca açıklanır. Banka, ödeme kuruluşu, altyapı ve aracı hizmet sağlayıcıların istatistiki bildirimleri farklı bir görevdir. İşletmenin rolüne uygun bildirim takvimi belirlenmelidir. ETBİS sistem kullanımı SSS

Kayıt sorumlusunu, kullanılan hesapları ve güncelleme takibini belirleyin. Yeni site, kanal veya hizmet sağlayıcı devreye girdiğinde kayıt bilgilerinin yeniden kontrol edilmesi için proje planında bir görev oluşturun.

ETBİS kaydı neyi garanti etmez?

ETBİS kaydı bir sitenin güvenli olduğunu, bütün işlemlerinin hukuka uygun yürütüleceğini veya tüketiciyle uyuşmazlık yaşanmayacağını garanti etmez. Kaydı ödeme güvenliği sertifikası veya genel uygunluk onayı gibi sunmayın. Bakanlığın kayıtlı site sorgulama ekranı da bu sınırı açıkça belirtir. ETBİS kayıtlı site uyarısı

Ayrıca ETBİS karekod uygulaması sonlandırılmıştır; Bakanlığın resmi duyurusu 2 Eylül 2025 tarihlidir. Yeni karekod oluşturma veya eski yönlendirmeyi kullanma adımı kurulum listesine eklenmemelidir. Karekod uygulamasının bitmesi, kayıt yükümlülüğünün kaldırıldığı anlamına gelmez. Resmi karekod duyurusu

Mesafeli satış ve tüketici süreçleri

Tüketiciye internet üzerinden yapılan satışlar, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği kapsamındadır. Ticaret Bakanlığı'nın satıcı ve sağlayıcılara yönelik mesafeli sözleşmeler rehberi temel yükümlülükleri özetler. Başlıcaları şunlardır:

• Ön bilgilendirme: Tüketici siparişi onaylamadan önce satıcı bilgileri, ürünün temel özellikleri, ödeme ve teslimat koşulları ile cayma hakkı hakkında bilgilendirilmelidir. Bu bilgilendirmenin yapıldığı ve onaylandığı kayıt altına alınmalıdır.
• Toplam bedel ve ek giderler: Vergiler dahil toplam fiyat ve kargo gibi ek giderler, sipariş onayından önce açıkça gösterilmelidir. Ödeme adımında ortaya çıkan sürpriz bir kalem hem mevzuat hem de dönüşüm açısından sorundur.
• Teslimat: Ürünün hangi süre içinde teslim edileceği belirtilmeli ve bu süreye uyulmalıdır. Yönetmeliğe göre bu süre, siparişin tüketiciye ulaştığı tarihten itibaren 30 günü geçemez.
• Cayma hakkı ve istisnalar: Tüketici, kural olarak 14 gün içinde gerekçe göstermeden sözleşmeden cayabilir. Kişiye özel üretilen ürünler, çabuk bozulabilen ürünler ve anında ifa edilen dijital içerikler gibi bazı durumlar için yönetmelikte istisnalar bulunur. Hangi ürünün istisnaya girdiği ürün bazında değerlendirilmelidir.

Metinlerin sitede bulunması tek başına yeterli değildir. Ön bilgilendirmedeki teslim süresi ürün sayfasındakiyle, cayma metnindeki iade süreci de müşteri hizmetlerinin gerçekte uyguladığıyla aynı olmalıdır.

B2B satışlarda tüketici mevzuatı kural olarak uygulanmaz; koşullar taraflar arasındaki sözleşmeyle belirlenir. İki modeli aynı sitede yürütüyorsanız, iki müşteri tipine aynı metni göstermek yerine kapsamları ayırın.

E-ticarette e-Fatura mı, e-Arşiv Fatura mı düzenlenir?

İnternetten satış yapmanız, tek başına her faturayı e-Fatura olarak düzenleyeceğiniz anlamına gelmez. Doğru belge akışını belirlemek için önce satıcının uygulama statüsü, ardından alıcının e-Fatura kaydı ve satışın niteliği değerlendirilir. "Elektronik fatura" ifadesini bütün belgeler için tek bir uygulama adı gibi kullanmak bu ayrımları gizler.

Siteyi hazırlarken iki soruyu ayrı cevaplayın: İşletmenin hangi uygulamaya geçmesi gerekiyor? Düzenlenecek belirli faturanın türü ne olmalı? İlk soru mükellefiyet ve geçiş koşullarıyla, ikinci soru işlem tarafları ve belge düzeniyle ilgilidir. Birine verilen cevap diğerini otomatik olarak çözmez.

e-Fatura mükellefiyeti ile alıcıya düzenlenecek belge farklıdır

e-Fatura uygulamasına kayıtlı mükellefler, düzenlemedeki istisnalar dışında, birbirlerine yaptıkları satışlarda e-Fatura kullanır. Kayıtlı satıcının e-Fatura sisteminde olmayan vergi mükellefine veya nihai tüketiciye yaptığı satışta ise e-Arşiv Fatura söz konusu olur. Vergi mükellefi olmak ile e-Fatura sistemine kayıtlı olmak aynı durum değildir.

İnternet üzerinden satış yapanlar için ayrıca e-Fatura geçiş koşulları vardır. GİB'in resmi açıklamasında, ilgili internet/elektronik satış faaliyetini gerçekleştiren ve 2022 veya sonraki hesap dönemlerinde 500 bin TL ve üzeri brüt satış hasılatı ya da belirtilen hasılat ölçüsünü sağlayan mükellefler için geçiş yükümlülüğü yer alır. Geçiş hazırlığı, ilgili hesap dönemini izleyen yedinci ayın başına kadar tamamlanır. Bu tutarı yalnız internet kanalının cirosu olarak yorumlamayın; mükellefin faaliyet ve hasılat kapsamını mali müşavirle değerlendirin. GİB e-Fatura geçiş açıklamaları

2026'daki tutar bağımsız e-Arşiv kuralını ayrı değerlendirin

e-Arşiv uygulamasına dahil olmayan mükelleflerin düzenleyeceği faturalar için 2026'da genel olarak tutar sınırlaması olmaksızın e-Arşiv düzenleme kuralı bulunur. Ancak basit usulde ticari kazancı tespit edilenler ile işletme hesabı esasına göre defter tutanlar için geçiş takvimi farklıdır.

589 Sıra No'lu Tebliğ, bu iki grup bakımından 3.000 TL'yi aşan faturalar için uygulanan dönemi 31 Aralık 2026'ya kadar uzatır; tutar bağımsız düzenleme tarihini 1 Ocak 2027 olarak belirler. Bu değişiklik, söz konusu grupların bütün e-belge yükümlülüklerinden muaf tutulduğu anlamına gelmez. 589 Sıra No'lu Tebliğ

GİB'in güncel açıklaması bu iki grubu ayrı sütunlarda gösterir. Buradaki kural, düzenlenecek faturanın elektronik biçimini ilgilendirir; "her satışta fatura düzenleme zorunluluğu" veya "herkes e-Fatura mükellefi oldu" şeklinde genellenmemelidir. Zaten uygulamaya dahil olan satıcının belge akışı da ayrıca değerlendirilir. GİB güncel e-Arşiv infografiği

İnternet satışında ek bilgileri hazırlayın

İnternet satışına ilişkin e-Arşiv kayıtlarında genel fatura bilgilerinin yanında satış yapılan web adresi, ödeme şekli, gerektiğinde ödeme aracısının adı, uygulanabilir ödeme tarihi ve gönderi bilgileri bulunmalıdır. Gönderi bilgileri, gönderim veya hizmet ifa tarihiyle taşıyıcı bilgilerini kapsar.

GİB teknik kılavuzu, ödeme tarihinin zorunluluğunu ödeme şekline göre ayırır: kart, EFT/havale ve ödeme aracısı akışlarında zorunlu; kapıda ödeme ve diğer kategorilerde seçimli olarak açıklar. Dolayısıyla henüz oluşmamış ödeme tarihini sırf alan dolsun diye üretmeyin. GİB e-Arşiv teknik kılavuzu, bölüm 3.3.2.17

Belge akışını siparişle birlikte doğrulayın

Kurulumda alıcı statüsünün nasıl kontrol edildiğini, hangi belgenin üretildiğini ve müşteriye nasıl iletildiğini belirleyin. Sipariş kimliğiyle fatura kaydını ilişkilendirin. Belgenin oluşması, iletilmesi ve muhafazası için görev sahipleri açık olmalıdır.

Ödeme iadesi ile fatura iptal/düzeltme sürecini aynı işlem saymayın. Birinin tamamlanması diğerinin otomatik tamamlandığını göstermez. İade senaryosunda ödeme, stok ve belge kayıtlarını ayrı kontrol edin; uygulanabilir iptal ve bildirim süreçlerini güncel resmi kılavuzla doğrulayın. GİB e-Arşiv iptal/itiraz bildirim kılavuzu

Bu modül genel hazırlık çerçevesidir. Mükellefin özel durumu için mali müşavir ve güncel GİB düzenlemeleri kontrol edilmelidir. Vergisel kapsamı doğruladıktan sonra e-ticaret altyapısının o belge akışını doğru çalıştırdığı uçtan uca test edilmelidir.

Ürün, Kategori, Stok ve Sipariş Operasyonunu Kurun

Site yayına girdiğinde müşteri ürün sayfasını, işletme ise ilk siparişle birlikte operasyonu görür. İki tarafın da hazır olması gerekir:

• Ürün açıklamaları: Ürünün kime uygun olduğu, nasıl kullanıldığı, ölçü bilgisi ve kutudan ne çıkacağı açık yazılmalı. İyi açıklama "beklediğim gibi değil" iadelerini azaltır.
• Varyasyonlar: Renk, beden veya ölçü seçenekleri ayrı ürün değil, kendi stoğu olan varyasyonlar olarak tanımlanmalı.
• Kategori ve filtre: Yapı, müşterinin ürünü nasıl aradığına göre kurulmalı; ürün sayısı arttıkça filtreler temel gezinme aracı olur.
• Stok kaynağı: Ürün site, pazaryeri ve mağazada birlikte satılıyorsa stoğun tek doğru kaynağı belli olmalı. Elle güncellenen stok, olmayan ürünün satılmasına yol açar.
• Sipariş sorumlusu: Onay, paketleme ve kargoya teslimin kimde olduğu isim bazında belli olmalı.
• Paketleme: Malzeme, ürünün korunması ve desiye etkisi baştan planlanmalı.
• İptal ve iade: Talebin nasıl alınacağı, ürünün kimin tarafından kontrol edileceği ve ödeme iadesinin ne zaman tetikleneceği yazılı bir akışa bağlanmalı.
• Müşteri desteği: İletişim kanalı ve cevap süresi belirlenmeli. İlk siparişlerde gelen sorular, sitedeki eksik bilgilerin de en iyi göstergesidir.

ERP veya sipariş otomasyonu ilk gün herkes için zorunlu değildir. Günde birkaç sipariş alan bir işletme, altyapının kendi paneli ve düzenli bir kontrol listesiyle sağlıklı çalışabilir. Sipariş hacmi, kanal sayısı ve elle yapılan işlerden doğan hata riski arttıkça entegrasyon ve otomasyon gerekli hale gelir.

Ölçüm ve İlk Müşteri Edinme Planını Hazırlayın

Ölçüm: kod eklemek değil, veriyi doğrulamak

Analytics kurulumu sık sık "takip kodunu siteye eklemek" olarak anlaşılır. Asıl amaç ise satın alma yolculuğundaki kritik adımların doğru ölçülmesidir. Takip edilmesi gereken temel akış:

1. Ürün görüntüleme
2. Sepete ekleme
3. Ödeme adımına (checkout) geçiş
4. Başarılı sipariş
5. Ödeme hatası

Ödeme hatası olayı özellikle önemlidir; ödeme altyapısındaki bir sorun, raporlarda yalnızca "düşük dönüşüm" olarak görünebilir.

Kurulumdan sonra analytics verisini gerçek siparişlerle karşılaştırın. Yönetim panelindeki sipariş sayısı ve ciro ile analytics'teki satın alma verisi arasında büyük fark varsa ölçüm hatalıdır ve bu veriye dayanan reklam kararları da yanlış olur.

Kişisel veriler ve çerezler

Kişisel verilerin korunması tarafında üç kavram sık karıştırılır:

• Aydınlatma: Hangi verinin, hangi amaçla, hangi hukuki sebeple işlendiğini ve kimlere aktarılabileceğini kişiye bildirmektir. Açık rıza gerektirmeyen işlemler için de yapılır. Kişisel Verileri Koruma Kurumu'nun aydınlatma yükümlülüğü rehberi bu konuyu ayrıntılı açıklar.
• Açık rıza: Belirli bir konuya ilişkin, bilgilendirmeye dayanan ve özgür iradeyle verilen onaydır. Yalnızca başka bir hukuki sebebin bulunmadığı işlemler için gerekir.
• Çerezler: Zorunlu çerezler ile analiz ve pazarlama amaçlı çerezler aynı hukuki değerlendirmeye tabi değildir. Kurumun çerez uygulamaları rehberi, zorunlu olmayan çerezler için çoğu durumda açık rıza aranacağını belirtir.

Bu nedenle ödeme sayfasındaki "KVKK metnini okudum ve onaylıyorum" türünden tek bir onay kutusu her işlem için doğru değildir. Siparişin teslimi için gereken veri işleme sözleşmenin ifasına dayanır ve açık rıza gerektirmez; pazarlama iletisi göndermek ise ayrı bir onay ister. Hepsini tek kutuda toplamak, gereksiz rıza toplamak ya da gerekli rızayı geçersiz kılmak anlamına gelebilir.

Analytics ve reklam araçlarının bir kısmı veriyi yurt dışında işleyebilir; bu durumda yurt dışına aktarım kuralları da devreye girer (Kurumun rehberler sayfası). Kampanya e-postası veya SMS gönderecekseniz ticari elektronik ileti onayının da ayrıca alınması gerekir.

İlk müşteri edinme planı

Siteyi açmak müşteriyi otomatik getirmez. Organik görünürlük zaman alır; bu nedenle ilk müşterilerin nereden geleceği yayından önce planlanmalıdır:

• Kanal: Arama veya sosyal medya reklamları, mevcut müşteri listesi, bayi ağı ya da iş birlikleri. Başlangıçta bir iki kanala odaklanmak, bütçeyi her yere dağıtmaktan daha anlamlı sonuç verir.
• Bütçe: İlk dönemin tutarı bir öğrenme bütçesi olarak düşünülmelidir.
• Test: Hangi ürün, mesaj ve hedef kitlenin deneneceği önceden yazılmalıdır.
• Başarı kriteri: Sipariş başına edinme maliyeti veya dönüşüm oranı gibi hangi sonucun devam kararı anlamına geldiği baştan belirlenmelidir.

Hazırlıkları Hangi Sırayla Tamamlamalısınız?

Parçaların çoğu birbirine bağlıdır. Örneğin vergisel yapı netleşmeden ödeme kuruluşu başvurusu tamamlanamaz; ödeme ve kargo entegrasyonu bitmeden uçtan uca test yapılamaz. Önerilen sıra şöyledir:

1. Satış modeli: Ürün, müşteri, kanal, teslimat ve sipariş ekonomisi netleşir.
2. Vergisel ve hukuki kapsam: İşletme yapısı, ETBİS kapsamı, tüketici süreçleri ve belge düzeni belirlenir.
3. Altyapı kararı: Kriterlere göre altyapı seçilir; alan adı ve hesaplar işletme adına açılır.
4. Paralel hazırlıklar: Ödeme başvurusu, kargo kurgusu, ürün içerikleri, hukuki metinler ve fatura entegrasyonu aynı anda ilerler.
5. Entegrasyon ve içerik: Ödeme, kargo, fatura ve analytics bağlanır; ürünler, kategoriler ve sayfalar tamamlanır.
6. Uçtan uca test: Gerçek bir sipariş baştan sona (ödeme, fatura, kargo, iade) denenir.
7. Kontrollü açılış: Site, büyük bir kampanya yerine sınırlı trafikle açılır; ilk siparişlerde çıkan sorunlar çok sayıda müşteriyi etkilemeden düzeltilir.
8. Ölçüm: Veri gerçek siparişlerle doğrulanır; kanal ve süreçler bu veriye göre geliştirilir.

Bu adımların çoğu başlangıçta bir harcama kalemi oluşturur. Satışa açılmadan önce hangi kalemlere ne ayıracağınızı planlamak için kurulum ve ilk satışa hazırlık bütçesini aynı sırayla çıkarabilirsiniz.

Hazırlıkları uygulamaya geçirmek için e-ticaret sitesi kurulum sırasını inceleyin.

Yayına çıkış kontrol listesi

Sık Sorulan Sorular ve Sonuç

E-ticaret için mutlaka şirket kurmak gerekir mi?

Her durumda limited veya anonim şirket kurmak gerekmez. Vergisel durumun netleşmesi gerekir; ancak bu mevcut bir işletmenin yeni kanalı, bir şahıs işletmesi ya da bir sermaye şirketi olabilir. Bazı dar kapsamlı durumlar için muafiyetler de vardır. Doğru yapı mali müşavirle belirlenmelidir.

Her satıcı ETBİS'e kayıt olmak zorunda mı?

Hayır. Kendi elektronik ticaret ortamında satış yapanlar için kayıt yükümlülüğü değerlendirilir. Ticaret Bakanlığı'na göre yalnızca yurt içindeki pazaryerleri üzerinden satış yapanların ayrıca kayıt ve bildirim yükümlülüğü bulunmuyor. Kendi sitenizi açtığınızda veya yurt dışı bir pazaryerinde satışa başladığınızda durum yeniden kontrol edilmelidir.

Sanal POS şart mı?

Online kartla tahsilat için bir ödeme altyapısı gerekir, ancak bu illa bankanın sanal POS'u olmak zorunda değildir; lisanslı ödeme kuruluşları da bu hizmeti sunar. Modelinize göre havale/EFT, kapıda ödeme veya B2B'de cari hesap da kullanılabilir.

Her e-ticaret işletmesi e-Fatura kullanmalı mı?

Bu, mükellefiyet durumunuza, cironuza ve faaliyet koşullarınıza bağlıdır. e-Fatura ile e-Arşiv fatura farklı uygulamalardır ve hangi belgeyi düzenleyeceğiniz alıcının e-Fatura sistemine kayıtlı olup olmamasına göre de değişir. Geçiş zorunluluğu ve tarihleri için mali müşavirinizle güncel düzenlemeleri kontrol edin.

Kargo anlaşması ve ERP başlangıçta şart mı?

Genellikle hayır. Düşük sipariş hacminde altyapının entegre kargo seçenekleri ve kendi yönetim paneli yeterli olabilir. Anlaşmalı kargo sözleşmesi, hacim arttığında maliyet avantajı için; ERP ve otomasyon ise kanal sayısı ve elle yapılan işlerden doğan hata riski arttığında anlamlı hale gelir.

Sonuç

E-ticarete başlarken amaç bütün araçları ilk günden satın almak değil; satışın gerçekleşmesi ve sürdürülebilmesi için gerçekten gerekli parçaları doğru sırada kurmaktır.

Bir siteyi açmak artık birkaç gün sürebiliyor. Satışa hazır olmak ise satış modelinin, yasal kapsamın, ödeme ve teslimat akışının, operasyonun ve ölçümün birlikte çalışmasını gerektiriyor. Hangi parçanın ilk gün, hangisinin büyüdükçe gerekli olduğunu ayırmak bütçeyi ve zamanı doğru kullanmanızı sağlar.

Bu parçaların bir arada nasıl çalıştığını satışa hazır dijital ticaret sistemi yaklaşımımızda daha ayrıntılı anlatıyoruz.